Skip Ribbon Commands
Skip to main content

"Bánh Dú Đèm" –Nét văn hóa đặc sắc của người Sán Chỉ ở Khâu Đấng, Pác Nặm

( Cập nhật lúc: 22/03/2017  )

       Dú Đèm trong tiếng Sán Chỉ có nghĩa là bánh sừng bò, còn người Tày gọi là Coóc mò, bởi đơn giản là bánh có hình chóp nhọn như chiếc sừng bò. Những người mới nhìn lần đầu tiên thì thường liên tưởng đến những cây kem ốc quế có màu sắc đặc biệt. Dú Đèm - món ăn đặc sản của người Sán Chỉ - từ lâu đã trở thành thứ quà không thể thiếu dành cho trẻ nhỏ trong những ngày lễ đặc biệt: mừng đầy tháng, dịp rằm tháng 7... Ngày nay Dú Đèm đã cùng du khách đi đến mọi miền đất nước, bởi những ai đến với mảnh đất này khi trở về đều chọn mang cho mình những xâu Dú Đèm vừa thơm ngon, vừa lạ mắt về làm quà.

Các cô gái Sán Chỉ đang gói bánh Dú Đèm

     Có chứng kiến tận mắt từng công đoạn chuẩn bị, cách gói bánh cho đến khi chiếc bánh đầu tiên được vớt ra mới thấy hết được tình cảm mà người mẹ, người chị trao gửi đến những người thân của mình qua từng chiếc bánh. Để có được những chiếc Dú Đèm vừa dẻo, thơm lại đẹp mắt, người ta phải chọn những chiếc lá chuối vừa xanh vừa mượt, không bị rách, bị sâu. Lá lấy về đem rửa sạch, để ráo nước, hơ qua lửa cho khô. Công đoạn chẻ lạt làm dây gói bánh cũng được tiến hành rất tỉ mỉ. Lạt được làm từ cây thân giang hoặc cây mỡ, chẻ làm sao cho lạt nhỏ đều, mềm, dai để khi gói không làm rách lá bánh. Bánh được làm từ loại gạo nếp nương rất thơm, trắng, hạt tròn đều, gạo được vo kỹ bằng nước được hứng từ các khe suối trên núi nên càng sáng và mẩy hơn. Gạo phải để ráo nước, sau đó đem ra gói luôn. Tuy nhiên, để bánh ăn ngon hơn thì đồng bào nơi đây trộn lẫn với lạc sống đã giã nhỏ hay thịt lợn băm nhỏ và thêm một chút muối cho vừa ăn.

     Công đoạn gói bánh tưởng chừng đơn giản nhưng rất cần sự tỉ mỉ, khéo léo của các bà, các chị. Những chiếc lá chuối được cuộn lại như hình cái phễu rồi đổ gạo đã trộn lẫn vào trong, vỗ nhẹ bên ngoài cho gạo xuống đều hoặc dùng chiếc đũa nhỏ xọc cho gạo nén chặt, sau đó mới gấp mép lá và dùng lạt buộc lại.Khi buộc bánh không nên buộc chặt quá sẽ làm lá bánh rách, hạt gạo không nở được, dễ bị sượng, không dẻo. Còn nếu buộc lỏng quá, bánh bị hút nước nhiều dễ bị nhão, không ngon. Bánh được xâu thành chùm hoặc để rời từng chiếc, xếp vào nồi đổ ngập nước, đun bằng bếp củi.

      Vào mùa đông cả gia đình ngồi quây quần bên nồi bánh Dú Đèm, vừa trò chuyện vừa nghe tiếng nổ lách tách của tiếng củi khô cháy, bao nhiêu mệt nhọc trong ngày như được xua tan hết, cũng không còn thấy cái lạnh lẽo của mùa đông trên núi cao tràn vào nhà. Sau 1,5- 2 giờ bánh được vớt ra rổ để ráo nước. Bánh sau khi luộc có màu xanh nhạt, vị thơm của lá chuối, vị dẻo, mềm của gạo nếp nương. Bánh có thể ăn cùng mật ong hoặc đường kính để thêm vị ngọt thanh và mát.Không chỉ thu hút sự tò mò của trẻ con và cả những du khách lần đầu tiên đến với Khâu Đấng, bánh Dú Đèm đã trở thành niềm tự hào của người Sán Chỉ nơi đây bởi nét đặc trưng riêng vốn có.

     Trưởng thôn Hoàng Văn Thành khẳng định: Dù đời sống của người dân Khâu Đấng còn vất vả nhưng chúng tôi sẽ cố gắng giữ gìn và phát huy những nét văn hoá truyền thống trong đó có ẩm thực của dân tộc Sán Chỉ. Qua đó, góp phần tô thắm vườn hoa nhiều sắc màu các dân tộc vùng cao huyện Pác Nặm./.

Tác giả:  Hoàng Hiền
Nguồn: 
Sign In