Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Trao đổi về vấn đề hợp tác với Tổng công ty Du lịch Sài Gòn Tourist

( Cập nhật lúc: 16/09/2015  )

Tổng công ty Du lịch Sài Gòn Tourist đang phối hợp với tỉnh Bắc Kạn để liên kết đầu tư thông qua Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường rừng thuộc Vườn Quốc gia Ba Bể. Trong thời gian tới tại khu vực trung tâm Vườn quốc gia Ba Bể hiện nay sẽ hình thành 1 tổ hợp dịch vụ du lịch chất lượng cao, vừa mang tính hiện đại vừa bản sắc truyền thống, theo đó lượng du khách đến Ba Bể sẽ không chỉ tăng mạnh về số lượng mà còn được cải thiện rất tốt về cơ cấu. Trong đó khách nước ngoài, khu vực Châu Á và các khu vực thị trường du khách của Cty Sài Gòn Tourist dự kiến sẽ tăng mạnh nhất tại đây. Xuất chi tiêu trên một lượt khách sẽ tăng cao và lợi nhuận từ du lịch có thể sẽ tăng theo cấp số nhân. Khi đó tất yếu các nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh sẽ tiếp tục vào cuộc, đồng thời một số hộ gia đình tại Ba Bể sẽ mở mang thêm các dịch vụ cũ và mới. Cạnh tranh trong kinh doanh du lịch sẽ gay gắt hơn và từ đó chất lượng dịch vụ cũng sẽ bắt buộc phải được cải thiện. Đến lúc này thì có thể nói rằng mục tiêu phát triển du lịch tại Ba Bể tạm thời đạt được một bước tiến mới; trong đó, Sài Gòn Tourist không làm thay cho Bắc Kạn mà giữ vai trò tiên phong, tạo nên cứ huých thúc đẩy cộng đồng kinh doanh du lịch tại Bắc Kạn phát triển. Tư duy đặt ra ở đây là không nên và không bao giờ có thể ỷ lại hoàn toàn vào sự đầu tư của Sài Gòn Tourist mà nhất định phải có sự cộng hưởng đầu tư của cả cộng đồng thì mới tạo nên được bức tranh tổng thể trong kinh doanh du lịch tại Ba Bể. Đây cũng là một giả thiết về phân phối lợi nhuận du lịch, nếu chỉ duy nhất có Sài Gòn kinh doanh mà không có sự tham gia của cộng đồng nhân dân và doanh nghiệp địa phương thì hầu hết lợi nhuận du lịch gia tăng trong thời tới tại Ba Bể sẽ chảy hết về thành phố Hồ Chí Minh theo Sài Gòn Tourist.

Như vậy câu hỏi đặt ra là chúng ta phải làm gì và làm như thế nào?

Trước tiên, chúng ta phải phân tích và dự báo được sự biến động của các yếu tố liên quan chủ yếu bao gồm:

Về quy hoạch: Chúng ta đã có Quy hoạch xây dựng khu du lịch Ba Bể nhưng chưa có quy hoạch chi tiết từng phân khu cụ thể. Việc các nhà đầu tư vào cuộc cùng một thời điểm sẽ gây ra lộn xộn trên thực tế và lúng túng cho các nhà quản lý, nếu làm nghiêm sẽ kìm hãm phát triển, nếu buông lỏng sẽ tạo nên hệ hụy về quy hoạch sau này.

Bởi vậy việc cần làm ngay là ưu tiên quy hoạch chi tiết theo các phân khu chức năng tại trung tâm VQG Hồ Ba Bể, để làm căn cứ thu hút và quản lý đầu tư… Trong đó phải rất chú ý quy hoạch xây dựng chi tiết, quy hoạch dịch vụ cụ thể tại các phân khu này. Khi đó ngay từ bước đầu các dịch vụ, cơ sở vật chất hiện có và tăng thêm sẽ phải theo quy củ thống nhất, tránh cái trước cản trở cái sau, cái sau phủ nhận, vô hiệu hóa cái có trước…

Về môi trường: Hiện tại đã có những vấn đề phức tạp, khi khách tăng lên nữa thì ô nhiễm môi trường sẽ càng trở nên trầm trọng, việc xử lý rác thải sẽ là một gánh nặng, sức ép môi trường lên Hồ đến một lúc nào đó sẽ phá vỡ hệ sinh thái và từ đó phá vỡ cái vốn quý căn bản riêng có của Hồ Ba Bể đó là sự độc đáo và nguyên sơ. Khi 2 thứ này mất đi thì Hồ Ba Bể sẽ không còn sự hấp dẫn nữa và khi khách quay lưng lại với Hồ thì mọi sự đầu tư trước đó đều trở nên vô nghĩa, sự phát triển của du lịch Ba Bể sẽ tự đè chết chính cái gốc của nó nếu vấn đề môi trường không được quan tâm.

Bởi vậy, ngoài quy hoạch về môi trường (gắn với quy hoạch xây dựng) thì điều hết sức quan trọng là xây dựng, giáo dục ý thức tự giác đồng bộ của cộng đồng nhân dân. Nếu người làm tốt, người làm không tốt thì sẽ không thể có được điểm này. Chính yếu tố này đòi hỏi kinh doanh du lịch phải gắn với đoàn kết cộng đồng và bảo vệ môi trường. Lấy cộng đồng làm trung tâm để xử lý hài hòa môi quan hệ lợi nhuận kinh doanh và trách nhiệm môi trường.

Về phương án kinh doanh cụ thể của cộng đồng và từng hộ gia đình, doanh nghiệp. Đây là điều quan trọng nhất và cũng là khó nhất; Du lịch Ba Bể bấy lâu nay bị kìm hãm trong vòng luẩn quẩn: Khách ít và không ổn định thường xuyên dẫn tới dịch vụ kém và thiếu tính chuyên nghiệp; điều này dẫn tới không thể quảng bá có hiệu quả; khi mất lợi thế quảng bá thì lại càng khó thu hút khách, chúng ta lại trở về mắt xích luẩn quẩn ban đầu là ít khách. Nay Sài Gòn Tourist đầu tư vào Ba Bể, sẽ tháo gỡ được khó khăn từ mắt xích dịch vụ nhưng cũng chỉ là khu vực trung tâm và chủ yếu là dịch vụ ăn nghỉ chất lượng cao. Còn rất nhiều dịch vụ phụ trợ khác cần được tháo gỡ về mặt đầu tư trong khi lượng khách sẽ được tăng lên nhanh chóng. Người dân Bắc Kạn có được hưởng lợi từ du lịch hay không chủ yếu phụ thuộc vào vấn đề này. Để tìm hướng đi chủ đạo cho kinh doanh của cộng đồng, chúng ta làm bài toán so sánh tương đối sau đây: Một người khách đến Ba Bể nếu chỉ để ngắm cảnh tức là sử dụng tài nguyên du lịch tự nhiên thì họ chỉ phải trả 25.000đ (vé vào tham quan Vườn), nhưng nếu để nghỉ ngơi có thể họ sẽ phải trả thêm gấp 10 lần (tiền phòng ngủ 1 tối tạm tính 250.000đ), chưa hết nếu để trải nghiệm văn hóa tức là sử dụng tài nguyên du lịch nhân văn có thể họ sẽ phải trả thêm gấp 100 lần (ẩm thực, bơi thuyền, các trò chơi dưới nước, du lịch tâm linh, tắm thuốc, mua thuốc chữa bệnh, quà lưu niệm, xem nghệ thuật dân tộc…có thể tiêu đến 2.500.000đ). Qua bài toán trên có thể thấy rằng, tài nguyên du lịch tự nhiên rất quý nhưng chỉ là điều kiện cần chứ không phải là điều kiện đủ cho du lịch phát triển, muốn làm giàu từ du lịch thì phải thật sự tích cực để có thể khai thác tài nguyên du lịch nhân văn có bài bản. Bắc Kạn có 431 di sản văn hóa phi vật thể đã kiểm kê; trong 104 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã được xếp hạng thì đã có 8 di sản là của Bắc Kạn; chúng ta cần hết sức quan tâm để khai thác lợi thế này.

Cộng đồng những người kinh doanh du lịch Ba Bể cần chủ động chuẩn bị những điều kiện cần thiết để đầu tư đúng hướng và có hiệu quả. Trước mắt chúng ta không thể cạnh tranh với các khu du lịch khác của cả nước bằng sự hiện đại về cơ sở vật chất, mà chúng ta phải cạnh tranh bằng sự độc đáo riêng có của mình. Trong phạm vi nội bộ khu du lịch Ba Bể; Các doanh nghiệp và cộng đồng kinh doanh du lịch địa phương không thể và cũng không nên cạnh tranh với Sài Gòn Tourist trong lĩnh vực đầu tư cơ sở vật chất và dịch vụ mà ngược lại phải hợp tác, bổ sung, cộng hưởng với Sài Gòn Tourist bằng cách làm phong phú các dịch vụ khác, mà cốt lõi là nhằm vào khai thác tài nguyên du lịch nhân văn, bản sắc…ví dụ như ngủ nhà sàn, ẩm thực dân tộc, lửa trại, hát then, nghỉ dưỡng chữa bệnh, bán đàn tính và các loại quà lưu niệm, trải nghiệm nấu rượu men lá, bơi thuyền độc mộc… Nguyên lý hợp tác gắn với cạnh tranh là yếu tố sống còn của du lịch cộng đồng; Không có hợp tác thì không có môi trường kinh doanh tốt cho du lịch, không có cạnh tranh lành mạnh thì không có chất lượng dịch vụ ngày càng cao; Mà 2 yếu tố trên đều rất quan trọng và không thể thiếu cho 1 khu du lịch.

Tóm lại, cộng đồng kinh doanh du lịch tại Ba Bể bao gồm cả Sài Gòn Tourist, các doanh nghiệp sẽ đầu tư và cộng đồng người dân kinh doanh du lịch phải hợp thành một khối thống nhất. Vừa cạnh tranh vừa tương trợ, vừa bổ sung cho nhau cùng phát triển. Điều này dẫn tới đòi hỏi phải tăng cường mô hình liên kết dịch vụ đồng thời phải có ngay 1 BQL khu du lịch Hồ Ba Bể, đảm bảo sự điều phối có định hướng của nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu vực này.

Khi lượng khách đến nhiều hơn, tất yếu sẽ ăn nhiều hơn, mua quà sản vật địa phương nhiều hơn, từ đó mức tiêu thụ nông sản phục vụ du lịch khả năng sẽ tăng nhanh. Một bộ phận sản xuất nông nghiệp sẽ phải chuyển từ sản xuất tự túc, tự cấp, mùa vụ, quy mô nhỏ, sang đầu tư sản xuất hàng hóa thường xuyên quy mô lớn, nhưng vẫn phải đảm bảo tránh được mặt trái của sản xuất hàng hóa như lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hay thức ăn tăng trưởng. Nếu không có phương án chủ động trước một bước thì người nông dân sẽ rơi vào tình trạng đối mặt với tăng trưởng nóng và việc lạm dụng nêu trên sẽ khó tránh khỏi; rốt cuộc là tự rút ván dưới chân mình, tự đánh mất cái chân chất mộc mạc của sản vật địa phương và tự đánh mất thị trường ngay tại sân nhà bởi một thực tế rằng nếu thi nhau làm hàng hóa theo kiểu bất chấp quyền lợi người tiêu dùng thì nông dân Bắc Kạn không bao giờ cạnh tranh nổi với nơi khác… ngược lại nếu làm thật về chất lượng thì Bắc Kạn chúng ta ăn đứt nhiều nơi về khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù, tức là chúng ta phải biết cạnh tranh dựa trên thế mạnh của mình.

Với tư duy nêu trên thì việc chuẩn bị những trang trại rau sạch, thịt, cá sạch để cung cấp cho khách du lịch là hết sức cần thiết. Trong việc này phải ý thức được rằng người dân miền núi chúng ta chưa có nhiều kinh nghiệm sản xuất hàng hóa, thậm chí có những gia đình còn chưa có cả thói quen trồng rau để chính gia đình mình ăn. Bởi vậy phải có một quá trình vận động quyết liệt để thay đổi thói quen, nhận thức và trang bị kiến thức mới của người dân. Đến đây thì lại là vai trò của chính quyền, của ngành chức năng phải cùng làm với nhân dân thì mới mong có sự chuyển biến đồng bộ, đúng hướng và đảm bảo tính bền vững…

Trên cơ sở những phân tích và đánh gia nếu trên, người viết bài này muốn khuyến cáo cấp ủy chính quyền địa phương và người dân tại khu vực Hồ Ba Bể một số vấn đề:

Du lịch là 1 ngành kinh tế tổng hợp và nó gắn với mỗi địa phương vùng miền cụ thể vì vậy chỉ khi nào cấp ủy chính quyền mỗi địa phương quan tâm chỉ đạo du lịch như quan tâm chỉ đạo sản xuất nông lâm nghiệp ở trên địa phương mình thì khi đó mới có hi vọng làm giàu cho địa phương từ du lịch. Thêm nữa du lịch là ngành kinh tế tổng thể nên làm kinh tế thì phải đầu tư và khi đã đầu tư cho du lịch cũng phải mang tính tổng thể không chỉ đầu tư nguồn vốn, lực lượng lao động, cơ sở hạ tầng đơn thuần như các ngành kinh tế khác mà còn phải đầu tư nuôi dưỡng và tạo nguồn tài nguyên du lịch nhân văn.

Với người dân, đầu tư cho du lịch cũng không chỉ đơn thuần nghĩ đến việc bỏ vốn và công sức là đủ, điều quan trọng hơn cả là đúc kết văn hóa kinh doanh du lịch, là đưa trí tuệ và bản sắc văn hóa vào sản phẩm du lịch, là ý thức tham gia vào cộng đồng du lịch. Ngoài việc tham gia bảo vệ tài nguyên tự nhiên còn phải tích cực bảo tồn bản sắc văn hóa trong sản phẩm du lịch, sáng tạo các tài nguyên du lịch nhân văn để từ đó làm giàu cho vốn sản phẩm du lịch của gia đình và cộng đồng.

Sài Gòn Tourist đầu tư vào Ba Bể là cơ hội tốt cho du lịch Ba Bể phát triển, nhưng cơ hội đó chỉ mỉm cười với những ai biết chủ động đón đầu cơ hội. Hi vọng rằng du lịch của chúng ta sẽ có bước phát triển mới với sự tham gia của các cấp ủy, chính quyền và cộng đồng những người làm du lịch có tầm nhìn, có trách nhiệm cao.

Tác giả:  Hà Trường
Nguồn: 
Sign In